Кыргызстанда пенсиялык топтоолорду алуу шарттары өзгөрүшү мүмкүн

Соцфонд Мамлекеттик топтоо пенсиялык фондунун пенсиялык топтоолорун төлөп берүү эрежелерине өзгөртүүлөрдү киргизүүнү караган министрлер кабинетинин токтом долбоорун коомдук талкууга чыгарды. Документ мыйзам долбоорлорунун порталында жарыяланды.

Кеп 2025-жылдын 11-сентябрындагы №578 токтом менен бекитилген документ жөнүндө болуп жатат.

Негизги өзгөртүүлөрдүн бири чет өлкөлүк жарандарга жана жарандыгы жок адамдарга тиешелүү. Алар Кыргызстанда иштеп, бирок эмгек ишмердигин аяктагандан кийин өлкөдөн чыгып кетишсе, пенсиялык топтоолорун алуу үчүн өлкөдөн кетерден мурун да, кеткенден кийин да арыз берүүгө уруксат берүү сунушталууда.

Учурда чет өлкөгө туруктуу жашоо үчүн чыгып кеткен учурда арыз берүүчү арызына каттоо эсебинен чыгарылгандыгы жана өлкөдөн чыгып кеткени тууралуу белгиси бар даректик маалымкатты тиркөөгө тийиш. Бирок чет өлкөлүк кызматкерлер эмгек ишмердигин аяктагандан кийин каттоодон автоматтык түрдө чыгарылгандыктан, аларга мындай маалымкат берилбейт.

Натыйжада Социалдык фонд өлкөдөн чыгып кеткен фактыны тастыктай албай, жарандардын бул категориясынан түшкөн кайрылууларды кароодо кыйынчылыктарга туш болууда.

Долбоорго ылайык, төлөмдөрдү алуунун төмөнкү тартиби сунушталууда:

• арыз Социалдык фонддун аймактык органына берилиши керек;
• арызга Кыргызстанда убактылуу мыйзамдуу жүргөнүн тастыктаган каттоо талону тиркелиши зарыл;
• ошондой эле акыркы иштеген жеринен бошотуу жөнүндө буйруктун же анын көчүрмөсүнүн, же эмгек келишимин бузуу жөнүндө макулдашуунун көчүрмөсү талап кылынат;
• эгер адам Кыргызстандан чыгып кеткен болсо, арызды почта аркылуу жөнөтүүгө болот.

Соцфонддо белгилегендей, арыз ээсинин текшерилген кол тамгасы менен расмий почта аркылуу жөнөтүлгөн кат кайрылуу фактысын тастыктоого жана пенсиялык топтоолордун үчүнчү жактарга которулуп кетүү тобокелдигин азайтууга мүмкүндүк берет.

Дагы кандай өзгөртүүлөр сунушталууда?

Ипотека. Долбоордо эрежелерден «ипотекалык кредиттөө келишими боюнча милдеттенмелерди жарым-жартылай же толук аткаруу жөнүндө» деген сөздөрдү алып салуу каралууда.

Социалдык фонддо түшүндүрүшкөндөй, карыз алуучунун банк алдындагы милдеттенмелерин аткаруу деңгээли каржылоого таасир тийгизбеши жана төлөм жүргүзүү жөнүндө чечим кабыл алууга негиз болбошу керек. Бул шартты текшерүү жол-жобону татаалдаштырып, кошумча административдик тоскоолдуктарга алып келиши мүмкүн.

Пенсия алуу үчүн тажрыйба  жетишпегендер үчүн. Эрежелерде «Мамлекеттик пенсиялык социалдык камсыздандыруу жөнүндө» мыйзамга ылайык пенсия курагына жеткен, бирок пенсия дайындоо үчүн талап кылынган камсыздандыруу стажы жана төгүмдөрү жок жарандардын өзүнчө категориясын бөлүп көрсөтүү сунушталууда. Мында алардын пенсиялык топтоолору болушу керек.

Мындай жарандар үчүн топтолгон каражаттарды төлөп берүүнүн өзүнчө тартибин белгилөө пландалууда.

Чет өлкөгө көчүп кеткен учурда. Ошондой эле долбоордо Кыргызстан менен пенсиялык камсыздоо жана социалдык камсыздандыруу жаатында эл аралык макулдашуулар күчүндө болгон өлкөлөргө көчүп кеткен жарандарга пенсиялык топтоолорду төлөп берүү маселеси жөнгө салынат.

Мындай макулдашуулар күчүнө киргенге чейин топтолгон каражаттарды бир жолку төлөм түрүндө берүү сунушталууда.

Ал эми эл аралык макулдашуулар күчүнө киргенден кийин топтолгон каражаттар камсыздандыруу окуясы болгон учурда Кыргызстандын мыйзамдарына ылайык төлөнөт.