Эт жана жемиштер: Кыргызстанда 2025-жылы эмнелер көбүрөөк кымбаттады

Бул тууралуу КРнын Улуттук статистикалык комитетинин маалыматында айтылат. 

2025-жылдын январь–декабрь айларынын орточо жылдык инфляциясы (2024-жылдын январь–декабрь айларына салыштырмалуу) 8,2%га жетти. Керектөө бааларынын өсүшүнө негизги салымды азык-түлүк товарлары кошту, алардын баасы 9,9%га көтөрүлүп, инфляциянын жалпы деңгээлинин 4,52 пайыздык пунктун түздү.

Атап айтканда:

Нан жана дан азыктары 3,8%га кымбаттады (салым — 0,63 п.п.). Жогорку сорттогу ундун баасы 5,2%га, биринчи сорттогу ун 4,6%га, нан 6%га өстү. Баалардын өсүшү Казакстанда буудайдын кымбатташынан (дандын негизги жеткирүүчүсү), ошондой эле логистикалык чыгымдардын көбөйүшүнөн улам болду.

Эт 13,6%га кымбаттады (салым — 1,39 п.п.). Баанын өсүшүнө тоюттун, отундун жана транспорттук чыгымдардын кымбатташы, ошондой эле малдын сатып алуу баасынын жогорулашы таасир этти. Кошумча фактор катары коңшу өлкөлөрдөн экспорттук суроо-талаптын көбөйүшү болду. Бул эттин ички өндүрүшү 3,6%га өскөнүнө карабастан болду, бул ички рынокто баанын кысымын күчөттү.

Ошондой эле дүйнөлүк инфляция да таасир этти: эт бааларынын индексинин орточо мааниси 2025-жылы 123,2 пунктту түздү, бул 2024-жылга салыштырмалуу 5,1%га жогору. Дүйнөлүк уй этинин жана кой этинин баасы туруктуу импорттук суроо-талаптын жана экспорттук сунуштун чектелүүсүнүн фонунда бир топ  жогорулады.

Жашылча-жемиштер 19,1%га кымбаттады: жашылчалар – 13,6% (салым 0,66 п.п.), жемиштер – 39,4% (салым 0,69 п.п.). Баалардын өсүшү күйүүчү май менен электр энергиясынын баасынын өсүшүнүн фонунда логистиканын жана продукцияны сактоонун кымбатташы, ошондой эле өндүрүүчүлөрдүн чыгымдарынын көбөйүшү менен байланыштуу. Жашылчалардын ички өндүрүшү 9,8%га, мөмө-жемиштердин өндүрүшү 18,1%га өскөнүнө карабастан, импорттун жогорку үлүшү баага болгон басымды күчөтүүнү улантууда.

Суу май жана майлар 16,2%га кымбаттады (салым — 0,7 п.п.). Буга дүйнөлүк энергетикалык ресурстардын баасынын өсүшү, сакталып калган логистикалык чектөөлөр жана дүйнөлүк рынокто өсүмдүк майларынын кымбатташы себеп болду. Маалыматка ылайык, 2025-жылы өсүмдүк майларынын баасынын индекси 161,6 пунктту түздү, бул 2024-жылдын деңгээлинен 17,1%га жогору жана акыркы үч жылдагы эң жогорку көрсөткүч болуп саналат. Орусияда күн карамага экспорттук алымдын киргизилиши жана анын түшүмдүүлүгүнүн төмөндөшү да кошумча таасир этти.

Сүт азыктары, сыр жана жумуртка 5,5%га кымбаттады (салым — 0,14 п.п.). Баалардын өсүшү кыш мезгилинде сүт өндүрүшүнүн сезондук төмөндөшү, ошондой эле тоютка, күйүүчү-майлоочу майларга жана концентраттарга кеткен чыгымдардын көбөйүшү менен байланыштуу. 

Улуттук статистика комитетинде белгилешкендей, ички жана тышкы факторлордун жыйындысы, анын ичинде дүйнөлүк баа тенденциялары жана логистикалык чыгымдар 2025-жылы өлкөдөгү инфляциялык процесстерге олуттуу таасирин тийгизди.