Кыргызстанда 2026-жылы акчаны өкүнбөгөндөй каякка салуу керек?

Кыргызстанда инвестиция кылуунун мыкты түрлөрү 

Банктык депозиттер

Албетте, Кыргызстандын банктарындагы депозиттер көпчүлүк инвесторлор үчүн баштапкы чекит бойдон калууда. 2026-жылы депозиттердин орточо чендери жылына 14%ды түзөт, бирок 17% депозиттер да бар.

Мисалы, сиз жылдык 15% менен 100 000 сом депозитке салдыңыз дейли, бир жылдан кийин 115 000 сом аласыз. Мындай схема менен таза киреше 15 000 сомду түзөт, ал үчүн сиз эч кандай салык төлөбөйсүз. Анткени, КРнын Салык кодексинин 191-беренесинин 7-бөлүгүнө ылайык, Кыргыз банкындагы аманат боюнча пайыздардан киреше салыгы салынбайт.

Эгерде, сиз 300 000 сом салсаңыз, жалпы сумма 345 000 сомду түзөт. Ооба, бул тез өсүү эмес, бирок ишенимдүү. Банктык аманаттар КРнын Депозиттерди коргоо боюнча агенттиги тарабынан камсыздандырылган.

Кыргызстандын мамлекеттик облигациялары

Мамлекеттик облигациялар көбүнчө депозиттерге караганда бир аз жогору кирешени сунуштайт жана орто мөөнөттүү пландаштырууга ылайыктуу. Мамлекеттик баалуу кагаздардын (МБК) эмитенти болуп КРнын Финансы министрлиги саналат. МБК эмиссиялары ай сайын Кыргыз фондулук биржасы өткөргөн аукциондор аркылуу жайгаштырылат.

Мисалы: жылдык 16% менен 200 000 сомдук облигацияларды эки жылдык мөөнөткө сатып алуу. Бир жылдан кийин киреше 32 миң сом болсо, эки жылдан кийин активдүү башкаруусуз 64 миң сомдун тегерегинде болот.

Бишкектен батир ижарага берүү

Кыймылсыз мүлк - бул узак мөөнөттүү окуя. 2025-жылы Бишкекте турак жайдын баасы — батирлердин да, турак үйлөрдүн да бир топ жогорулашы байкалды, ошондуктан биз ижарага берүү үчүн мүлк сатып алуу кыйын экенин түшүнөбүз. Бирок, сизде ашыкча кыймылсыз мүлк болсо, байкап көрүңүз! Бүгүнкү күндө бир бөлмөлүү батирлерди ижарага берүү эң оңой жана кирешелүү. 

Маселен, 4 500 000 сомдук батирди айына 30 миң сомго чейин ижарага алууга болот. Бул батирдин баасынын жогорулашын эсепке албаганда, жылдык 360 000 сом же болжол менен 8% киреше алып келиши мүмкүн. Ооба, сиз салыктарды, оңдоп-түзөөлөрдү жана башка туруктуу мүлктүк чыгымдарды инвестициялоого туура келет, бирок кыймылсыз мүлк бүгүнкү күндө туруктуу актив экенин түшүнүү керек.

Чакан коммерциялык кыймылсыз мүлк

Чакан имараттар көбүнчө турак жайларга караганда көбүрөөк киреше алып келет. Кеңсе, кофекана же дүкөн ачуу олуттуу киреше алып келиши мүмкүн.

Мисалы: айына 40 000 сомго ижарага берген 3 000 000 сомдук мүлк. Туруктуу ижарачылардын жылдык кирешеси 480 000 сомду же болжол менен жылдык 16%ды түзөт.

Платформа аркылуу фондук рынок

Бул курал сабырдуулукту жана ырааттуулукту талап кылат, бирок ал инфляциядан озуп кетүүгө мүмкүндүк берет. Сиз криптовалютага же кандайдыр бир компаниянын акцияларын инвестициялай аласыз. Бул жогорку тобокелдиктеги активдер, бирок алар ошого жараша жогорку кирешени сунуштайт. Бирок, каалаган убакта «утуп» же «жоготуп» алуу бар экенин эстен чыгарбоо керек.

Мисалы: Сиз ETF 1000 доллар (болжол менен 90 000 сом) инвестициялайсыз, орточо жылдык киреше 8%. Бир жылдан кийин бул сумма 1080 долларга чейин өсөт, ал эми 5 жылдан кийин кайра инвестициялоо менен болжол менен 1470 долларга жетиши мүмкүн.

Баалуу металлдар 

Алтын сейрек учура кескин өсүүгө дуушар болот, бирок ал өз баасын жакшы сактайт. Алтынды баалуу металлдарды сатууга лицензиясы бар айрым коммерциялык банктардан же «Кыргызалтындан» сатып алса болот.

Мисалы: 10 грамм алтынды 134 000 сомго сатып алуу. Жыл ичинде баа 7% жогоруласа, активдин баасы 150 000 сомду түзөт. Ооба, бул реалдуу пайданын булагы эмес, «каржылык жаздык» болуп саналат, бирок бул процессте акча бош тургандан көрө, «сиз үчүн иштейт».

Чакан бизнес же үлүштүк катышуу

Сиз өзүңүздүн чакан бизнесиңизди ачып же иштеп жаткан бизнеске инвестиция салсаңыз болот. Эксперттердин айтымында, инвестициянын бул түрү боюнча кайтарым орточо көрсөткүчтөн жогору, бирок тобокелдиктер андан да жогору.

Мисалы: Сиз иштеп жаткан кофеканага 200 000 сом салып, ай сайын 5% пайдага макул болосуз. Мындай чакан бизнестин орточо айлык кирешеси 10 000 сом же жыл сайын 120 000 сом болушу мүмкүн, эгерде бизнес туруктуу болсо, 60% жылдык кирешеге барабар.

Билим берүү жана көндүмдөргө инвестиция 

Балким, түбөлүктүү актив бул - сенсиң. Өзүңүзгө инвестиция салуу– бул келечектеги кирешени кепилдей турган узак мөөнөттүү инвестиция. Бул карьераңызда өсүүгө жардам бере турган кесиптик өнүгүү курстары же кесиптик жөндөмүңүзгө такыр таасир этпеген башка курстар болушу мүмкүн. Тортторду өзүңүз жасаганды үйрөнсөңүз – үй-бүлөлүк майрамда 1000-3000 сом үнөмдөп каласыз. Балдарды тарбиялоо боюнча пайдалуу китептерди окусаңыз – балаңыз үчүн психологго кайрылууну үнөмдөшүңүз мүмкүн.

Негизинен 2026-жылы Кыргызстанда  инвестиция салуу «сыйкырдуу баскычты» издөө эмес, эсептелген ыкма болушу керек. Эгерде пайыздык чендер, шарттар жана тобокелдиктерди түшүнсөңүз, 100 000 сом да киреше алып келет. Оптималдуу стратегия (албетте) - туруктуулук үчүн депозиттерди жана облигацияларды, өсүү үчүн кыймылсыз мүлктү жана бизнести, капиталды узак мөөнөттүү коргоо үчүн валюта менен алтынды айкалыштыруу болуп саналат. Үйрөнүңүз, өнүгүүнү унутпаңыз, инвестиция салып – келечек жөнүндө ойлонуңуз.