Эмнеге азык-түлүк кымбаттап жатат? Кыргызстандагы баалардын өсүшүнүн негизги себептери айтылды

Экономика министрлигинин маалыматы боюнча, баалардын өсүшүнө азык-түлүк товарлары негизги салым кошкон, анда анын наркы 4,7%га өскөн.

Эң олуттуу өсүү төмөнкү категорияларда катталган:

• эт 7%га кымбаттады;
• сүт азыктары, сыр, жумуртка 8,6%га;
• жашылча-жемиштер 8%га;
• шекер 2,1%га;
• өсүмдү майы жана тоң майлар 1,9%га;
• нан жана дан азыктары 0,3%га.

Мекеменин маалыматына ылайык, эттин кымбатташы дүйнөлүк тенденцияларга да, ички факторлорго да байланыштуу.

Эттин дүйнөлүк баасы рекорддук чекке жетти, ал эми ички абалга өндүрүштүн басаңдашы, шарп оорусунун чыгышы, транспорттук чыгымдардын өсүшү жана суроо-талаптын жогору болуу таасири тийгизди.

Сүт азыктарына болгон баанын өсүшү сүттүн көлөмүнүн сезондук төмөндөшү, тоют жана ветеринардык кызмат көрсөтүүлөрдүн кымбатташы жана башка бир катар факторлор менен түшүндүрүлөт.

Жашылча-жемиштердин кымбатташын адистер мезгил аралыгы менен байланыштырышат. Жергиликтүү өндүрүмдөрдүн кору азайып, рынок кымбатыраак импортко жана коңшу өлкөлөрдөн эрте түшүм алууга көз каранды болуп калды. Кошумча басымды логистиканын жана күйүүчү-майлоочу майга болгон баанын жогорулашы көрсөттү.

Нан менен ундун наркына дандын дүйнөлүк баасынын өсүшү, Кыргызстандын негизги камсыздоочусу болгон Казакстанда буудайдын кымбатташы, ошондой эле транспорттук чыгымдардын өсүшү жана ички рынокто дан корунун кыскарышы таасир эткен.

Мындан тышкары, алкоголдук ичимдиктерге жана тамекилерге баалар 5%га жогорулады, бул жыл сайын акциздик салыктын жогорулашына байланыштуу болууда.

Азык-түлүк эмес товарлардын ичинен баалардын өсүшү төмөнкүлөрдө байкалды:

• кийим жана бут кийим – 2,6%; 
• тиричилик техникасы жана үй буюмдары – 3,5%; 
• күйүүчү-майлоочу материалдар 1,2%га кымбаттады, анын ичинде бензин – 1,3%, дизель майы – 3,7%.

Анын себеби мунайга болгон дүйнөлүк баанын уланып жаткан таасири, Жакынкы Чыгыштагы геосаясий чыңалуу, логистикалык тобокелдиктер жана жазгы талаа жумуштарында дизелдик отунга суроо-талаптын сезондук өсүшү себеп болгон.

Ошол эле учурда турак жай кызматтарына, сууга, электр энергиясына, газга жана отундун башка түрлөрүнө баалар 1,7%га төмөндөдү, бул инфляциянын жалпы өсүшүн жарым-жартылай ооздуктады.