Кыргызстанда ЖЧКлардын иштөө эрежелерин катаалдатуу сунушталууда

Экономика жана коммерция министрлиги «Кыргыз Республикасынын жоопкерчилиги чектелген коомдордун ишин жөнгө салуу чөйрөсүндөгү айрым мыйзам актыларына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» мыйзам долбоорун коомдук талкууга алып чыкты. 

Документ ачык-айкын жана адилет бизнес чөйрөсүн түзүүгө, ЖЧКлардын уюштуруучулук-укуктук формасын кыянаттык менен пайдаланууга жол бербөөгө, салыктык милдеттенмелерди талаптагыдай аткарууну камсыздоого багытталган.

Өзгөрүү эмне үчүн сунушталууда

Мекеменин маалыматына караганда, өлкөдө жоопкерчилиги чектелген коомдун статусунан кыянаттык менен пайдалануу тажрыйбасы калыптанып калган. Колдонуудагы мыйзамдарга ылайык, ЖЧКнын катышуучулары коомдун милдеттенмелери боюнча жооп бербейт жана алардын акцияларынын наркынын чегинде гана жоготуу тобокелдигин тартышат.

Бул чен алгач ишкердикти колдоого багытталган, бирок айрым учурларда бюджеттик милдеттенмелерди аткаруудан качуу үчүн колдонулуп келет.

Белгиленгендей, кээде компаниялар иш жүзүндө чарбалык ишмердүүлүктү жүргүзүү ниети жок түзүлүүдө. Мындай ЖЧКлар формалдуу же шектүү финансылык операциялар үчүн колдонулушу мүмкүн, андан кийин алар өз ишин токтотуп, бюджетке карыздарды калтырып, жоюлуп кетет.

Кошумча көйгөй катары ЖЧКларды башка ЖЧКлар түзүшү мүмкүн болгон жагдай саналат, бул көп баскычтуу корпоративдик структураларды түзүүгө алып келет. Мындай схемаларда иш жүзүндөгү бенефициарлардын акыркы компания менен түздөн-түз юридикалык байланышы жок болушу мүмкүн, бул салыктык башкарууну жана жоопкерчиликти татаалдаштырат.

Негизги сунушталган өзгөртүүлөр 

Мыйзам долбоору көзөмөлдү жана жоопкерчиликти күчөтүү боюнча бир катар чараларды көрөт:

• Ак ниет эмес иш жүргүзгөн учурда ЖЧКнын уюштуруучуларынын коомдун салыктык милдеттенмелери боюнча субсидиардык жоопкерчилигин киргизүү.
• Уюштуруучунун баштапкы этапта компанияны башкарууга милдеттүү катышуусу: каттоодон өткөндөн кийин алгачкы 24 айдын ичинде уюштуруучулардын бири ЖЧКнын директору болууга тийиш.
• Тышкы жетекчини дайындоо компаниянын иш жүзүндөгү ишкердик ишмердүүлүгүн ырастагандан кийин гана мүмкүн болот.
• Юридикалык жактарды каттоодо уюштуруучуларды аныктоо жана маалыматтардын аныктыгын текшерүү механизмдерин күчөтүү.

Банктроттук жагдайлардагы өзгөрүүлөр 

Ошондой эле, банкрот жөнүндө мыйзамдарды да катаалдаштыруу сунушталууда.

Банкрот болгон компаниянын жетекчилери кызмат орундарын ээлөө укугунан ажыроо менен төмөнкүдөй мөөнөткө дисквалификацияланууга тийиш:

• алгачкы банкрот болгондо 1 жылдан 3 жылга чейин;
• кайрадан банкрот болгондо 10 жылга чейин.

Конкреттүү мөөнөт кредиторлорго келтирилген зыяндын өлчөмүн эске алуу менен аныкталат.

Өткөөл мезгил

Мыйзам күчүнө киргенге чейин катталган компаниялар үчүн өткөөл мезгил каралган. Бул убакыттын ичинде ишканалар өздөрүнүн уюштуруу документтерин жана башкаруу структурасын жаңы талаптарга ылайыкташтыра алышат.

Экономика министрлигинин баамында, сунушталып жаткан өзгөртүүлөр жасалма компаниялардын санын кыскартууга, салык төлөөнү жакшыртууга жана өлкөдө ачык-айкын бизнес чөйрөсүн камсыз кылат.