Кыргызстанда эмгек акылар инфляцияны эске алуу менен индексацияланат

Түзөтүүлөргө ылайык, Эмгек кодексинин 91-беренесин товарлардын жана кызмат көрсөтүүлөрдүн керектөө бааларынын өсүшүн эске алуу менен эмгек акыларды индексациялоо нормасы менен толуктоо каралган.

Мыйзам долбоорунун авторлору 2025-жылы жаңы Эмгек кодекси кабыл алынгандан кийин эмгек акыларды милдеттүү түрдө индексациялоо боюнча мурдагы норма сакталбай калганын белгилешет.

Натыйжада кызматкерлердин адилеттүү эмгек акы алуу укугу сакталып калганы менен, эмгек акынын сатып алуу жөндөмдүүлүгүн сактоо механизми жоголгон.

Индексациялоо тартиби иш берүүчүнүн түрүнө жараша болот.

Ошол эле учурда түзөтүүлөр бардык кызматкерлердин эмгек акысы бирдей пайызга автоматтык түрдө жогорулайт дегенди билдирбейт.

Бюджеттик кызматкерлер үчүн конкреттүү эрежелер өзүнчө аныкталат, ал эми жеке сектордо индексациялоо тартиби ички документтерге жана кызматкерлер менен түзүлгөн макулдашууларга жараша болот.

Депутаттар өзгөртүүлөрдүн зарылдыгын жашоо наркынын өсүшү менен түшүндүрүшөт. Мыйзам долбоорунун негиздемесинде келтирилген маалыматтарга ылайык, Кыргызстанда инфляция 2022-жылы 14,7%, 2023-жылы 7,3%, ал эми 2024-жылы 6,3%ды түзгөн.

Баалардын өсүшүнөн улам эмгек акы жогорулатылбаса, анын сатып алуу жөндөмдүүлүгү бара-бара төмөндөйт.

Талкуу учурунда депутаттар жеке сектордо жаңы норманын аткарылышын көзөмөлдөө маселесин да көтөрүштү. Атап айтканда, иш берүүчүлөр эмгек акыны иш жүзүндө жогорулатпастан, индексациялоону документтерге гана киргизип коюшуна жол бербөө үчүн индексациялоонун минималдуу талаптарын белгилөө сунушталды.

Үчүнчү окууда жактырылгандан кийин мыйзам долбоору белгиленген кийинки жол-жоболордон өтүп, президенттин кол коюусуна жөнөтүлүшү керек.

Эгерде мамлекет башчысы документке кол коюп, ал күчүнө кирсе, Эмгек кодексине керектөө бааларынын өсүшүнө байланыштуу эмгек акыны индексациялоо нормасы кайра киргизилет.

Мыйзам долбоорун депутаттар Гүлнара Акимбаева, Гулнара Баатырова, Талайбек Масабиров жана Равшанбек Рысбаев демилгелешкен.

Эске салсак, Кыргызстанда 2026-жылдын январь–август айларында орточо айлык номиналдык эсептелген эмгек акы 55 миң 79 сомду түзгөн.